اسکناس های قدیمی ایرانی به چند دسته تقسیم می شوند

راهنمای جامع دسته بندی اسکناس های تاریخی ایران؛ از دوره قاجار تا جمهوری اسلامی

دسته بندی اسکناس های ایرانی؛ نقشه راه کلکسیونرها

دنیای اسکناس های قدیمی ایرانی بسیار گسترده است و برای درک بهتر آن، نیازمند یک سیستم طبقه بندی دقیق هستیم.

این تقسیم بندی معمولاً بر اساس دوره های تاریخی، نام بانک منتشر کننده و گاهی نوع کاربرد اسکناس صورت می گیرد.

شناخت این دسته ها به شما کمک می کند تا به جای جمع آوری پراکنده، به صورت هدفمند و تخصصی کلکسیون خود را تکمیل کنید.

در این مقاله، تمامی دسته بندی های اصلی اسکناس های ایرانی را بررسی خواهیم کرد.

فهرست مطالب (دسترسی سریع)

• ۱. اسکناس های دوره قاجار (بانک شاهنشاهی)
• ۲. اسکناس های دوره پهلوی اول (رضاشاه)
• ۳. اسکناس های دوره پهلوی دوم (محمدرضاشاه)
• ۴. اسکناس های جمهوری اسلامی
• ۵. طبقه بندی بر اساس نوع اسکناس (نمونه و گردش)
• ۶. اسکناس های یادبود و ارورها
• ۷. نتیجه گیری

۱. اسکناس های دوره قاجار (بانک شاهنشاهی)

نخستین دسته بندی بزرگ، مربوط به دوران قاجار است که توسط بانک شاهنشاهی ایران منتشر شد.

این اسکناس ها دارای طراحی‌ های کلاسیک، نقوش پیچیده و امضاهای خاص بانکداران خارجی هستند.

دسته بندی آن ها معمولاً بر اساس نام بانک و سال‌ های انتشار انجام می شود که جزو گران ترین قطعات کلکسیونی است.

۲. اسکناس های دوره پهلوی اول (رضاشاه)

در این دوره، بانک ملی ایران تاسیس شد و مسئولیت انتشار اسکناس را بر عهده گرفت.

دسته بندی اسکناس های رضاشاهی بر اساس سال های چاپ و تغییرات در امضاهای وزیران مالیه و روسای بانک است.

این اسکناس ها نماد گذار به سیستم مدرن بانکی ایران هستند.

۳. اسکناس های دوره پهلوی دوم (محمدرضاشاه)

این دسته بندی شامل متنوع ترین اسکناس ها از نظر طراحی و پرتره است.

اسکناس های محمدرضاشاهی به سری های مختلف تقسیم می شوند که هر کدام دارای ویژگی‌ های گرافیکی و امنیتی خاص خود هستند.

کلکسیونرها این بخش را به دلیل تعدد سری ها و تنوع امضاها، بسیار جذاب می دانند.

۴. اسکناس های جمهوری اسلامی

دسته بندی های بعد از انقلاب نیز اهمیت فراوانی دارند.

این اسکناس ها اغلب با مهر های روی اسکناس های پهلوی شروع شدند و سپس به چاپ اسکناس‌ های جدید با طرح‌ های کاملاً متفاوت انجامید.

دسته بندی این دوره بر اساس تاریخ چاپ، امضاها و نوع کاغذ و واترمارک انجام می شود.

۵. طبقه بندی بر اساس نوع اسکناس (نمونه و گردش)

علاوه بر دوره تاریخی، اسکناس ها بر اساس «ماهیت» نیز دسته بندی می شوند.

اسکناس های گردش عمومی (Circulation) در مقابل اسکناس های نمونه (Specimen) قرار می گیرند.

تشخیص این تفاوت برای کلکسیونرها برای تعیین ارزش واقعی قطعه بسیار کلیدی است.

۶. اسکناس های یادبود و ارورها

دسته بندی آخر، شامل موارد خاص است؛ اسکناس های یادبود که به مناسبت‌ های خاص چاپ شده‌ اند و اسکناس های خطادار (Error Notes).

این گروه بیشترین هیجان را برای کلکسیونرها ایجاد می کند، زیرا خاص ترین قطعات در این طبقه قرار دارند.

نتیجه گیری

دسته بندی صحیح اسکناس های ایرانی، اولین گام برای یک کلکسیونر حرفه ای است.

هرچه شناخت شما از این دسته ها کامل تر باشد، انتخاب شما در حراجی‌ ها و بازار خرید و فروش دقیق تر خواهد بود.

پیشنهاد می کنیم برای شروع، یکی از این دوره های تاریخی را انتخاب کرده و تخصصی روی آن تمرکز کنید.